برآستان جانان گر ســــر توان نهادن ........ گلبانگ سربلندی برآسمــــان توان زد

سنن نسایی - Atyabi Weblog/وب نگاری اطیابی
X
تبلیغات
رایتل

سنن نسایی

سنن نسایی از معتبرترین کتب حدیث بین مسلمانان محسوب می‌شود که توسط حافظ نسایی (زادهٔ ۲۳۵ هجری: ۸۳۰ میلادی) نوشته شده‌است.

او مانند سایر گردآورندگان صحاح سته اهل ایران بوده و در نسا که نام شهری در نزدیکی مرو در خراسان بوده متولد شده‌است. او در طلب حدیث به عراق و حجاز و شام و مصر مسافرت نمود و مدت زیادی را در مصر بسر برد و در نهایت در دمشق سکنی گزید. طبرانی که از جمله کسانی است که از او حدیث اخذ نموده در کتابش با نام معجم الطبرانی الکبیر (۲۳:۱) در حدیثی می‌گوید : «حدثنا ابوعبدالرحمن النسائی القاضی بمصر...» که نشان از این دارد که نسائی در مصر به قضاوت نیز مشغول بوده و همچنین ابو عوانه در صحیحش می‌گوید : «حدثنا احمد بن شعیب النسائی قاضی حمص...» که به قاضی بودن نسائی در شهر حمص در سوریه دلالت می‌کند. او در علم حدیث بسیار متبحر بوده بطوریکه ذهبی در این مورد او را از مسلم بن حجاج نیشابوری صاحب صحیح مسلم نیز برتر می‌داند. گفته می‌شود او از نظر علم رجال بسیار سختگیر بوده بطوریکه از امام ابا القاسم سعد بن علی زنجانی در مکه درباره یک راوی سؤال شد و او آن مرد را ثقه (مورد اطمینان در رجال حدیث) دانست. فرد سائل به او گفت : «ابوعبدالرحمن نسائی او را ضعیف می‌داند» که سعد بن علی زنجانی در پاسخ به آن مرد گفت که نسائی از بخاری و مسلم نیز در رجال سخت تر می‌گیرد. در محل فوت نسائی اختلاف است و گفته می‌شود او در همان شهر دمشق و در سال ۳۱۳ هجری وفات کرده و به مکه آورده شده و در آنجا دفن گردیده‌است.البته مشهور است که ایشان بسبب کتاب اخرشان الخصائص فی فضل علی بن ابی طالب کرم الله وجهه بقتل رسیده‌است. ابوعبدالرحمن نسائی به غیر از کتاب سنن دارای تألیفات دیگری نیز می‌باشد مانند : مسند امام علی کرم الله وجهه، مناسک النسائی، الخصائص فی فضل علی بن ابی طالب کرم الله وجهه، الضعفاء و المتروکین، عمل الیوم و اللیلة، کتاب الجمعة، التمییز و مسند حدیث مالک.

منبع

  • العظم، رفیق، “ (أشهر مشاهیر الإسلام) “، چاپ: دار الرائد العربی، بیروت. لبنان. ۱۴۰۱ هـ ــ ۱۹۸۱ میلادی.

صحاح سته

 صحیح بخاری  | صحیح مسلم  | سنن ابوداود  | سنن ترمذی  | سنن نسائی  | سنن ابن ماجه 

منبع : سایت ویکی پدیا به نشانی : http://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%B3%D9%86%D9%86_%D9%86%D8%B3%D8%A7%DB%8C%DB%8C

نسایی

ابو عبد الرحمن احمد بن علی بن شعیب  نسائی ،محدث معروف و مؤلف یکی از صحاح سته (شش گانه )اهل سنت در سال 214 یا 215 هجری قمری در شهر نساء به دنیا آمد .[1] نساء شهری است از شهرهای خراسان بزرگ که در 67 فرسنگی شمال سرخس [2] واقع شده است .یاقوت حموی مینویسد :نساءشهری است در خراسان که بین این شهر و سرخس دو روز راه است .[3]در خصوص دوران کودکی نسائی اطلاعات چندانی در دست نیست . منابع به مسافرتهای وی به شهرهایی چون خراسان ،حجاز ،عراق ،جزیره ،شام ومصر به منظور کسب دانش واستماع حدیث اشاره کرده اند .[4]ابن کثیر مینویسد "نسائی به مناطق مختلفی سفر کرد وبه شنیدن حدیث وهمراهی با بزرگان پرداخت ."زرکلی مینویسد :"وی به شهرهای زیادی سفر کرد وسرانجام  در مصر ساکن شد پس از اینکه مشایخ مصر بر او حسد ورزیدند به رمله  از شهرهای فلسطین رفت ." [5]

 از جمله اساتید وی که از آنها نقل روایت کرده میتوان به قتیبه بن سعید ،اسحاق بن ابراهیم  بن حبیب ،ابراهیم بن یعقوب ،عیسی بن حماد [6]اسحق بن راهویه ،سلیمان بن اشعث ،اسحق بن شاهین ،ابراهیم بن سعید ،ابو داوود سجستانی [7]و... اشاره کرد.

عده زیادی ازانها .نیزازمحضروی کسب علم کردند وبه نقل روایات پرداخته اند که از جمله انها میتوان به امام ابوالقاسم الطبرانی ،احمدبن عمیر،محمدبن جعفر، ابوالمیمون  بن راشد ابوسعیدالعرابی و امام ابوجعفرالطحاوی اشاره کرد .[8]

عبادت وتقوا: نسایی درمنابع شخصیتی اهل عبادت وتهجد معرفی شده است شیخ عباس قمی پس ازاشاره به این مطلب می نویسد:" او یک روز روزه می گرفت و یک روز افطار می کرد". [9]شهید مطهری نیز مینویسد :"نسائی عادتش این بود که یک روز در میان روزه میگرفت ."[10]

 

جایگاه علمی وآثار :

بدون شک نسائی یکی از بزرگترین محدثان اهل سنت محسوب میشود .صاحبان کتب ششگانه اهل سنت در قرن سوم هجرت میزیستند . آنها مهمترین کتب حدیثی که شامل بیشترین احادیث اهل سنت از پیامبر اکرم (ص)می باشند را در این کتابها گرد اوری کردند . به جز اندکی از احادیث که محدثان بعدی آنها را در جوامع حدیثی خویش آوردند .[11]این جوامع حدیثی عبارتند از صحیح بخاری ،صحیح مسلم ،سنن نسائی، سنن ابو داوود ،جامع ترمذی وسنن ابن ماجه .

در واقع سنن نسائی بعد از صحیحین (صحیح بخاری وصحیح مسلم )به عنوان سومین کتاب حدیثی مهم ومورد توجه اهل سنت محسوب میشود . [12]از حاکم نیشابوری نقل شده است :چندین بار از ابو الحسن دار قطنی شنیدم که میگفت :ابو عبد الرحمن نسائی بر هر کس دیگری به علم حدیث و به جرح و تعدیل روات در زمان خودش تقدم دارد[13]کتاب السنن نسائی در واقع تلخیصی از کتاب حجیم " السنن الکبری" که خودش تالیف کرده، می باشد ."نسائی ابتدا کتابی حجیم در حدیث تصنیف کرد تحت عنوان" السنن الکبری "سپس کتاب را به امیر حله اهدا کرد ."[14]امیر حله از او پرسید آیا تمام احادیث کتابت صحیح می باشد ؟ گفت: نه.  پس حاکم او را امر کرد که تنها احادیث صحیح را در کتابی دیگر بیاورد .لذا نسائی احادیثی از السنن الکبری برگزید  ونام آن را" المجتبی "

گذاشت .وهمین المجتبی یکی ار کتب ششگانه اهل سنت است .[15]که به السنن یا السنن الکبری مشهور است .[16]از دیگر آثار نسائی میتوان به کتاب "خصائص "یا "خصائص العلویه "[17]اشاره کرد .شهید مطهری مینویسد نسائی وقتی به شام رسید مردم آنجا را از علی (ع) منحرف دید ،لذا کتاب خصائص را در فضائل آن حضرت واهل بیت نوشت . وی در این کتاب بیشتر از احمد بن حنبل روایت کرده است .[18]

"مناسک حج" کتاب دیگر اوست که بر طبق مذهب شافعی نوشته شده است.[19] از دیگر اثار او می توان به "الضعفا و المتروکین "[20]مسند علی ومسند مالک [21]فضائل الصحابه[22] التفسیر ،الکنی ،الجمعه ،عمل الیوم واللیله اشاره کرد .[23]وی در مجموع 15 کتاب تالیف کرد که اکثرانها مربوط به حدیث وعلوم حدیثی بودند [24] . .

وفات : درسال وفات نسائی بین منابع چندان اختلافی به چشم نمی خورد. عموما سال وفات اورا 303ه.ق نوشته اند [25]ماه وفات اورا بر خی  ماه شعبان [26] وبرخی ماه صفر همین سال نوشته اند[27] ابن کثیروفات او را روز دوشنبه 13 ماه صفر سال303 دانسته است .[28]و در باب علت وفات او در منابع آمده است :وی به خاطروفا به حضرت علی (ع)جان خویش را از دست داد .چرا که وقتی از مصر به شام رفت از او در باره برتری  معاویه بر علی (ع)پرسیدند . بنا به قولی گفت :"الا ترضی راسا  براس حتی یتفضل ؟"آیا معاویه سر به سر هم راضی نیست،  می خواهد بر علی فضیلت هم داشته باشد ؟ و بنا به قول دیگری گفت :فضیلتی برای او نمیدانم  .لذا با مشت ولگد به جان او افتادندو او را از مسجد بیرون انداختند . وقتی مرگ خویش را احساس کرد ،گفت مرا به مکه ببرید پس اورا به مکه بردند  و در آنجا فوت کرد .[29] سیوطی پس از نقل قول اول مینویسد :"از او در خصوص روایاتش در باب فضائل معاویه پرسیدند گفت من فضیلتی برای او نمیدانم الا این سخن پیامبر (ص)که فرمود :"لا اشبع الله بطنه " خدا شکمش را سیر نکند  لذا اهل شام اورا سخت کتک زدند واز مسجد بیرون انداختند. وی به رمله رفت و در آنجا مرد . [30]سیوطی مینویسد  :"و بنا به نقل دار قطنی پس از این ماجرا درخواست کرد او را به مکه ببرند ودر مکه فوت کرد .[31]در اینکه نسائی  در فلسطین دفن شده یا در مکه همانگونه که مشاهده شد بین منابع اختلاف است .سیوطی مینویسد :"قول ارجح این که وی در مکه وفات یافت و در بین صفا ومروه دفن شد ".[32]ابن اثیر  نیز مینویسد :"در سال 303 احمد بن شعیب نسائی صاحب کتاب السنن در مکه وفات یافت و در بین صفا و مروه به خاک سپرده شد.[33]

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

[1] سیوطی ،جلال الدین ؛شرح سنن النسائی بیروت دار الفکر 1348  چاپ اول ج1ص ب مقدمه

[2] دینوری ابو حنیفه ؛اخبار الطوال ،ترجمه محمود مهدوی دامغانی ،تهران نی 1371 ص 382 پاورقی  به نقل از تقویم البلدان

[3] حموی ،یاقوت؛معجم البلدان بیروت، دار صادر،  1995ج5ص 282

[4] سیوطی جلال  الدین؛ پیشین ،ص ب

[5] زرکلی، خیر الدین ؛الاعلام بیروت ،دار العلم للملایین ،چاپ اول ،ج1 ص 171

[6] حموی یاقوت ،پیشین ،ص 282

[7] سیوطی، جلال الدین؛ پیشین ص ب  مقدمه کتاب

[8] همان ص ج

[9] قمی،شیخ عباس؛ الکنی و الالقاب  ،بی جا ، بی تا ،ج3 ص 247

[10] مطهر ی، مرتضی ؛خدمات متقابل ،تهران صدرا ،چاپ سی دو 1386 ص 413

[11] عویضه ،محمد محمد ؛نسائی ،بیروت ،دار الکتب العلمیه 1416چاپ اول ص 5

[12] همان ص 64

[13] صالحی ملا محی الدین ؛اصحاب صحاح ست

منبع : سایت پژوهه به نشانی : http://www.pajoohe.com/fa/index.php?Page=definition&UID=33213

منبع : تک بیست          www.t-a-k-2-0.sub.ir رفتن به بالای صفحه